Khi nhắc đến ẩm thực miền Trung, nhiều người sẽ nhớ ngay đến mắm nêm, loại nước chấm có mùi vị đậm đà và màu sắc đặc biệt. Từ bún mắm nêm, thịt luộc cuốn bánh tráng đến bánh xèo, hương vị đặc trưng của mắm nêm gần như đã trở thành một phần không thể thiếu của món ăn. Nhưng ít ai biết rằng, để tạo nên vị thơm nồng rất riêng ấy, người làm mắm phải lựa chọn những loại cá phù hợp và ủ theo phương pháp truyền thống và kinh nghiệm lâu đời. Vậy mắm nêm làm từ cá gì? Vì sao mỗi vùng lại có hương vị khác nhau? Hãy cùng mình khá phá rõ hơn trong nội dung này nhé.
Mắm nêm làm từ cá gì?
Tại vùng biển miền Trung, để nhắc đến mắm nêm ngon thì thường sẽ được làm từ các loại cá cơm. Sở dĩ cá cơm là nguyên liệu phổ biến nhất để làm mắm nêm là vì thịt mềm, nhiều đạm và dễ lên men tự nhiên, giúp mắm có vị đậm và thơm đặc trưng. Bên cạnh đó thì cá nục, cá trích hoặc một số loại cá tạp đánh bắt theo mùa cũng có thể làm ra loại mắm nêm. Tùy vào từng vùng miền, người dân sẽ chọn loại cá khác nhau để tạo nên hương vị riêng cho mắm nêm.
Các phần cá tươi ngon sau khi được chọn lọc sẽ được trộn với muối theo tỷ lệ phù hợp rồi ủ kín trong chum hoặc thùng lớn trong nhiều tháng. Một điểm quan trọng đó là mắm nêm không lọc bỏ phần xác cá như nước mắm nhỉ chúng ta hay dùng, mà giữ lại phần thịt cá đã lên men nên kết cấu thường sánh và đậm vị hơn. Chính cách làm mắm này đã tạo ra hương vị rất riêng cho loại mắm đặc sản miền Trung này.
Xem thêm: 2 cách làm món bún mắm nêm thịt luộc, thịt quay đơn giản
Sự khác nhau giữa mắm nêm Huế, Đà Nẵng, Bình Định
Cùng là một tên gọi mắm nêm, nhưng nếu là người sành ăn và để ý kỹ bạn sẽ thấy mắm nêm Huế, Đà Nẵng hay Bình Định đều có nét đặc trưng khó nhầm lẫn. Chính sự khác biệt từ hương vị của địa phương đã tạo nên nhiều lựa chọn cho thực khách.
Mắm nêm Huế
Người Huế nổi tiếng với phong cách ăn uống đậm đà nên mắm nêm ở đây thường có vị mặn rõ, mùi nồng và hậu vị sâu. Người dân địa phương ở đây ít pha quá nhiều gia vị mà chuộng giữ nguyên hương vị đặc trưng của mắm. Trong bữa ăn thường ngày mắm thường chỉ được thêm tỏi, ớt và chút chanh để làm dậy mùi. Chính vì vậy, mắm nêm Huế mang cảm giác rất chân thật và mộc mạc, ăn một lần là nhớ. Mắm nêm Huế thường xuất hiện trong các món ăn thân quen như mít trộn, bánh khoái hay thịt luộc cuốn rau sống.
Mắm nêm Đà Nẵng
Tại Đà Nẵng, mắm nêm sẽ được pha theo hướng cân bằng hơn để phù hợp với khẩu vị của phần đông thực khách. Ngoài phần mắm cốt, người ta thường sẽ pha thêm với thơm hoặc dứa cùng tỏi, ớt, đường và chanh để tạo vị chua ngọt hài hòa. Vì vậy, hương vị mắm nêm Đà Nẵng thường thơm dịu hơn, không quá gắt phù hợp với phần lớn những ai mới trải nghiệm lần đầu. Đây cũng là bí quyết tạo nên cái ngon của các món nổi tiếng như bún mắm nêm hay thịt heo cuốn bánh tráng.
Mắm nêm Bình Định
Tại vùng biển Quy Nhơn, Đề Gi hay Tam Quan Bình Định luôn nổi tiếng với rất nhiều những loại mắm có hương vị rất riêng. Mắm nêm nơi đây đa phần sẽ được làm từ cá cơm tươi để cho ra hương vị mắm ngon nhất, mắm được ủ theo cách truyền thống nên mùi thơm khá mạnh và hậu vị đậm. Người dân vùng Bình Định nổi tiếng với cách ăn mắm khá mặn, vì vậy mắm nêm thường sẽ đậm vị hơn một chút và giữ được vị tươi của cá rất rõ rệt. Khi kết hợp với bánh tráng, bún, hải sản hay bất kỳ món ăn nào cũng sẽ tạo ra cảm giác rất bắt vị, càng ăn càng cuốn.
Ăn mắm nêm có tốt không?
Mắm là một nguyên liệu không thể thiếu trong mội bữa ăn, nếu ăn đúng cách và với lượng hợp lý, mắm nêm vẫn có những giá trị dinh dưỡng đối với cơ thể. Tuy nhiên, đây cũng là một loại thực phẩm có lượng muối cao nên khi ăn cần lưu ý nhé.
- Cung cấp đạm tự nhiên: Mắm nêm được làm từ cá cơm tươi lên men tự nhiên nên chứa nhiều amino acid và đạm, giúp món ăn thêm đậm vị và kích thích vị giác.
- Giúp bữa ăn ngon miệng hơn: Vị mặn và thơm đặc trưng từ cá cơm của mắm nêm giúp các món như bún, thịt luộc hay rau sống trong bữa ăn gia đình cũng hấp dẫn hơn rất nhiều.
- Chứa nhiều muối: Đây là điều mà nhiều người thích ăn các loại mắm cần lưu ý nhất. Bởi nếu bạn ăn quá nhiều mắm nêm có thể không tốt cho người bị huyết áp cao, tim mạch hoặc bệnh thận.
- Cần chọn mắm đảm bảo vệ sinh: Khi chọn mua mắm nêm bạn lên lựa mắm có vị thơm tự nhiên, không bị chua gắt hay nổi mốc lạ, nên mua các loại mắm truyền thống, chính gốc.
- Nên ăn điều độ: Mắm nên giúp kích thích vị giác làm cho bữa ăn ngon hơn, bạn nên dùng một lượng vừa phải và ăn kèm với các loại rau sống, rau xanh để giúp hài hòa hơn dưỡng chất và độ mặn của mắm.
Xem thêm: Mẹ bầu ăn mắm nêm được không? lưu ý khi sử dụng
Lời kết
Mắm nêm không chỉ đơn giản là một loại nước chấm quen thuộc trong bữa ăn của người miền Trung, mà còn là nét đặc trưng của văn hóa ẩm thực vùng biển. Mong rằng thông qua nội dung này bạn đã biết thêm về “mắm nêm làm từ cá gì?” rồi. Thêm vào đó mỗi vùng lại có một cách làm và khẩu vị khác nhau, tạo nên nét đặc sắc khó trộn lẫn. Có thể nói, chính nguyên liệu từ những con cá biển tươi ngon cùng kinh nghiệm lâu đời đã tạo nên sức hút đặc biệt cho món mắm nêm dân dã này.
