Giữa vùng đồng bằng Tuy Phước hiền hòa, nơi những cánh đồng lúa nối dài và nhịp sống trôi chậm theo thời gian, tháp Bánh Ít hiện lên như một dấu lặng cổ xưa của lịch sử Bình Định. Cụm tháp Chăm hơn nghìn năm tuổi này không chỉ gây ấn tượng bởi hình dáng độc đáo gợi nhớ chiếc bánh ít dân dã, mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa, kiến trúc đặc sắc của một thời vương quốc Chăm Pa hưng thịnh. Ngày nay, tháp Bánh Ít trở thành điểm dừng chân lý tưởng cho hành trình du lịch khám phá Tuy Phước, nơi du khách vừa tham quan di tích, vừa cảm nhận chiều sâu lịch sử và vẻ đẹp trầm mặc của miền đất võ.
Lịch sử hình thành và nguồn gốc của tháp Bánh Ít
Tháp Bánh Ít được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XI, đầu thế kỷ XII, trong giai đoạn vương quốc Chăm Pa phát triển rực rỡ tại vùng đất Bình Định ngày nay. Khi đó, khu vực Tuy Phước giữ vai trò quan trọng trong đời sống chính trị và tôn giáo của người Chăm, gắn liền với kinh đô Vijaya nổi tiếng một thời. Cụm tháp không chỉ là công trình kiến trúc đơn thuần mà còn là trung tâm tín ngưỡng, nơi diễn ra các nghi lễ thờ thần theo đạo Bà La Môn, đặc biệt là thần Shiva.
Tên gọi “tháp Bánh Ít” xuất hiện muộn hơn, bắt nguồn từ cách người dân địa phương liên tưởng hình dáng những ngọn tháp vươn lên trên đồi cao với chiếc bánh ít lá gai quen thuộc. Qua nhiều thế kỷ, dù trải qua biến động lịch sử và sự bào mòn của thời gian, tháp Bánh Ít vẫn hiện diện như một chứng tích sống động, kể lại câu chuyện về một nền văn minh từng hưng thịnh trên đất Bình Định.
Cách di chuyển đến tháp Bánh Ít từ Quy Nhơn
Từ trung tâm thành phố Quy Nhơn, việc di chuyển đến tháp Bánh Ít khá thuận tiện, phù hợp cho cả chuyến tham quan trong ngày lẫn hành trình kết hợp nhiều điểm du lịch lân cận. Quãng đường chỉ khoảng 15 km, chủ yếu đi qua những tuyến đường bằng phẳng, dễ đi, đưa du khách rời khỏi phố biển nhộn nhịp để bước dần vào không gian làng quê yên bình của huyện Tuy Phước.
Du khách có thể lựa chọn xe máy hoặc ô tô cá nhân để chủ động thời gian, vừa di chuyển vừa ngắm cảnh đồng ruộng, sông nước đặc trưng của Bình Định. Lộ trình phổ biến là đi theo hướng cầu Thị Nại, sau đó men theo quốc lộ về Tuy Phước và rẽ vào đường dẫn lên khu tháp. Với những ai không quen đường, taxi hoặc xe công nghệ cũng là lựa chọn thuận tiện, giúp chuyến khám phá tháp Bánh Ít trở nên nhẹ nhàng và trọn vẹn hơn.
Khám phá sự độc đáo bên trong quần thể tháp Bánh Ít
Không gian tháp Bánh Ít mở ra trên một ngọn đồi thấp, nơi bốn ngôi tháp Chăm cổ cùng hiện diện, vừa tách biệt vừa liên kết chặt chẽ trong tổng thể kiến trúc hài hòa. Mỗi tháp mang một dáng vẻ riêng, một câu chuyện riêng, góp phần tạo nên sức hút đặc biệt cho quần thể di tích này khi du khách lần lượt bước qua từng công trình.
Tháp Chính
Tháp Chính là công trình lớn nhất và nổi bật nhất trong quần thể tháp Bánh Ít. Với chiều cao vượt trội và hình khối vươn thẳng lên trời, ngọn tháp tạo cảm giác trang nghiêm, uy nghi ngay từ cái nhìn đầu tiên. Kiến trúc tháp mang đậm phong cách Chăm muộn, thân tháp vuông vức, các chi tiết trang trí được chạm khắc tinh tế nhưng không quá cầu kỳ. Đây từng là nơi diễn ra các nghi lễ quan trọng, thờ các vị thần theo tín ngưỡng Bà La Môn, phản ánh rõ vai trò trung tâm tôn giáo của tháp Bánh Ít trong đời sống người Chăm xưa.
Tháp Cổng
Nằm ở vị trí như một điểm chuyển tiếp, Tháp Cổng gây ấn tượng bởi dáng tháp cao, thon và thanh thoát. Công trình này không chỉ mang giá trị kiến trúc mà còn có ý nghĩa biểu tượng, như cánh cửa mở ra không gian linh thiêng bên trong quần thể. Những đường nét gạch nung được xếp khít, vươn lên mạnh mẽ, tạo cảm giác vừa mềm mại vừa kiên cố. Khi bước qua Tháp Cổng, du khách dễ cảm nhận được sự tách biệt rõ ràng giữa đời sống thường nhật và thế giới tâm linh cổ xưa của người Chăm.
Tháp Yên Ngựa
Mang dáng vẻ khác biệt so với các tháp còn lại nhờ phần mái cong đặc trưng, gợi hình chiếc yên ngựa đặt úp. Chính chi tiết này tạo nên nét mềm mại hiếm thấy trong kiến trúc Chăm vốn thiên về sự khỏe khoắn, góc cạnh. Tháp không quá lớn nhưng lại thu hút bởi tỷ lệ cân đối và sự hài hòa với cảnh quan xung quanh. Đây là điểm dừng chân thú vị để du khách quan sát kỹ hơn kỹ thuật xây dựng gạch cổ và cảm nhận óc thẩm mỹ tinh tế của người Chăm qua từng đường nét.
Tháp Hỏa
Tháp Hỏa có quy mô nhỏ hơn, nằm tách nhẹ khỏi trục chính, tạo nên một khoảng lặng cần thiết trong tổng thể kiến trúc. Công trình này thường gắn với các nghi lễ phụ trợ, liên quan đến lửa và nghi thức tôn giáo. Dù không nổi bật về kích thước, Tháp Hỏa lại góp phần hoàn thiện cấu trúc không gian và chiều sâu tín ngưỡng của tháp. Đứng tại đây, du khách dễ cảm nhận được sự tĩnh tại, trầm mặc, một nét rất riêng khiến hành trình khám phá tháp Bánh Ít trở nên chậm rãi và nhiều dư vị hơn.
Xem thêm: Biển Lộ Diêu, khám phá ghành đá hoang sơ tại Hoài Nhơn
Kinh nghiệm tham quan tháp Bánh Ít cho du khách
Trước khi bắt đầu hành trình khám phá tháp Bánh Ít, việc chuẩn bị một vài kinh nghiệm nhỏ sẽ giúp chuyến tham quan trở nên dễ dàng và trọn vẹn hơn. Tham khảo ngay một số mẹo hay khi tham quan tại đây nhé:
- Địa chỉ: xã Tuy Phước Bắc, Gia Lai
- Giờ tham quan: 7:00 đến 18:00.
- Giá vé: 15.000 VNĐ/người
- Chọn thời điểm tham quan hợp lý: Nên đến tháp Bánh Ít vào buổi sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nắng gắt, không khí dễ chịu hơn và ánh sáng đẹp cho việc chụp ảnh.
- Trang phục và giày dép phù hợp: Ưu tiên quần áo gọn gàng, lịch sự, giày hoặc dép đế thấp giúp di chuyển an toàn khi leo dốc và đi bộ quanh khu tháp.
- Giữ gìn không gian di tích: Không leo trèo lên tháp, không chạm tay vào các hoa văn chạm khắc cổ và hạn chế gây ồn để tôn trọng giá trị lịch sử, văn hóa của công trình.
- Kết hợp tham quan các điểm lân cận: Có thể kết hợp tháp Bánh Ít với các điểm du lịch ở Tuy Phước hoặc Quy Nhơn để chuyến đi thêm phong phú, tiết kiệm thời gian di chuyển.
Địa điểm du lịch khác gần tháp Bánh Ít, Tuy Phước, Bình Định
Sau khi tham quan tháp Bánh Ít, du khách có thể dễ dàng tiếp tục hành trình khám phá những điểm đến hấp dẫn khác nằm không xa khu vực Tuy Phước và trung tâm Quy Nhơn. Mỗi địa danh mang một màu sắc riêng, từ di tích lịch sử, làng quê yên bình cho đến không gian biển đảo đặc trưng của Bình Định.
Tháp Đôi
Cách đó không quá xa, Tháp Đôi là một trong những công trình kiến trúc Chăm nổi bật nhất tại Quy Nhơn. Hai ngọn tháp đứng song song, mang phong cách kiến trúc khác biệt so với tháp Bánh Ít, với nhiều chi tiết trang trí cầu kỳ và mềm mại hơn. Việc kết hợp tham quan hai cụm tháp giúp du khách có cái nhìn trọn vẹn hơn về nghệ thuật kiến trúc Chăm Pa tại Bình Định qua nhiều giai đoạn khác nhau.
Cầu Thị Nại
Cầu Thị Nại là cây cầu vượt biển dài nhất miền Trung, nối trung tâm Quy Nhơn với bán đảo Phương Mai và huyện Tuy Phước. Trên hành trình di chuyển, du khách có thể dừng chân ngắm cảnh đầm Thị Nại mênh mông, nơi gắn liền với nhiều dấu ấn lịch sử và sinh thái đặc trưng của Bình Định. Đây cũng là điểm chụp ảnh quen thuộc và đặc biệt đẹp vào lúc bình minh hoặc hoàng hôn.
Làng quê Tuy Phước
Rời khu tháp, du khách có thể dành thời gian ghé thăm những làng quê ven đường thuộc huyện Tuy Phước. Những con đường nhỏ, hàng tre, cánh đồng lúa và nhịp sống chậm rãi mang đến cảm giác thư thái, rất phù hợp cho những ai muốn tìm hiểu đời sống địa phương và nét văn hóa mộc mạc của người Bình Định.
Lời kết
Khép lại hành trình khám phá tháp Bánh Ít, du khách không chỉ dừng lại ở việc chiêm ngưỡng một quần thể kiến trúc Chăm cổ độc đáo, mà còn cảm nhận rõ nét chiều sâu lịch sử và vẻ đẹp trầm mặc của vùng đất Tuy Phước, Bình Định. Giữa không gian yên bình của đồng quê, những ngọn tháp gạch đỏ như lặng lẽ kể câu chuyện về một thời vàng son đã qua. Mời bạn ghé thăm website https://thuoccoba.com/ để không bỏ lỡ những chia sẽ mới nhất về văn hóa và đặc sản Bình Định thú vị..
